Šta ako vam kažemo da je običaj da se “popije za dušu” potekao iz Stopića pećine, gde je, po predanju, jedan meštanin poginuo ostavivši za sobom mešinu rakije?
Stopića pećina je čudesni spomenik prirode, na glasu kao jedna od najposećenijih turističkih atrakcija Zlatibora, a najpoznatija je po svom grandioznom ulazu koji je drugi po veličini u čitavoj Srbiji. Ova rečna pećina obiluje uzbudljivim elementima i salama, od kojih svaku prati nekakvo predanje ili anegdota, a impozantne dvorane, bigrene kade i kanal Trnavskog potoka čine ove podzemne koridore prizorom koji oduzima dah.
Stopića pećina nalazi se na severoistočnoj strani planine Zlatibor, između sela Rožanstvo i Trnava, na nekoliko stotina metara udaljenosti od puta Zlatibor-Sirogojno. Prve pisane podatke o njoj nalazimo u Zapisniku Srpskog geološkog društva iz 1901. godine, dok je prva speleološka istraživanja obavio čuveni Jovan Cvijić od 1909. do 1913. godine.
Zbog svojih prirodnih karakteristika, očuvanja morfoloških i hidroloških obeležja, prvenstveno bigrenih kada, kao jedinstvenih po veličini i načinu nastanka, očuvanja endemičnih vrsta pećinske flore, životne sredine i lepote predela, Stopića pećina je stavljena pod zaštitu države kao spomenik prirode, zaštićeno prirodno dobro od izuzetnog značaja. Pećina je uređena za turitičke obilaske i otvorena za posetioce 2009. godine, kada je urađena i prilazna pešačka staza kojom se od parkinga dolazi do ulaza u pećinu.
Ilustracija: Pećina se sastoji od pet celina: Svetla dvorana, Tamna dvorana, Sala sa kadama, Kanal sa kadama i Rečni kanal
Najinteresantniji potez na staroj stazi je prolazak između vigledi, odnosno otvori u pećinskoj tavanici, a u narodu su poznati pod nazivom dugure. Ima ih ukupno šest i svaki otvor povezan je sa pećinom sistemom bočnih kanala. Prolazak trasom pored ovih otvora trenutno je zabranjen, jer staza još uvek nije u potpunosti uređena.
Ulaz u Stopića pećinu visok je 18, a širok između 30 i 40 metara. Nalazi se na 711 metara nadmorske visine, na desnoj obali reke Prištevice, čiji huk se čuje sve vreme dok se prilazi stazom do pećine. Ceo pećinski sistem dug je 1.691 metar.
Pećina je razgranatog tipa i sastoji se od pet speleomorfoloških celina: Svetla dvorana, Tamna dvorana, Sala sa kadama, Kanal sa kadama, koji su uređeni za turističke obilaske i Rečni kanal, koji još uvek nije otvoren za javnost.
Od živog sveta u pećini su nastanjeni slepi miševi, paukovi i rečni rakovi koji su zbog nedostatka prirodnog svetla vremenom izgubili pigment pa su specifični po svojoj beloj boji.
Trnavski potok pri većim vodama formira jedinstven podzemni vodopad visine 9,44 metra koji je simbolično dobio naziv „Izvor života.“
Stalaktiti su pećinski ukrasi koji vise sa plafona ili zida pećine i nastaju taloženjem kalcijum karbonata iz kapljica vode koje se slivaju sa tavanice. Stalagmiti su pećinski ukrasi koji rastu u suprotnom smeru od stalaktita, od poda prema plafonu. Nastaju tako što kapljice sa plafona padaju na tlo i oslobađaju kalcijum karbonat koji taloženjem formira stalagmit. Pored ove dve forme, pećinski ukrasi su i pećinski stubovi, draperije i salivi kojima su bogati pojedini delovi ove pećine.
Stopića pećina je najposećeniji speleološki objekat u Srbiji, koji iz godine u godinu obara rekorde u broju posetilaca. Tokom 2020. godine ostvaren je broj od 100.000 posetilaca, što je apsolutni rekord od otvaranja pećine za javnost. Pored brojnih gostiju iz Srbije i zemalja regiona, lepotom Stopića pećine oduševljeni su i turisti širom sveta, iz evropskih zemalja, Rusije, Kine, SAD-a. O Stopića pećini rađene su brojne reportaže, snimane putopisne emisije, a nekoliko puta je bila je odabrana kao lokalitet za snimanje muzičkih spotova.
Izvor: TOS i TO Zlatibor
FOTO: TOS Facebook
PODELITE
